السيد ثامر العميدي ( مترجم : عليزاده )
132
المهدي المنتظر ( ع ) في الفكر الإسلامي ( در انتظار ققنوس ) ( فارسى )
سپس ، اخبارى را كه از حضرات ائمهى معصومين عليهم السّلام رسيده و تصريح هر امام به نام امام بعدى را دربردارند ، در پى آورده است كه از انطباق كامل با روايات صحابه برخوردارند « 1 » تا مخاطبين با انصاف آنها را دريابند و بدانها ايمان آورند و چون كسانى نباشند كه خداوند سبحان در شأنشان فرمود : « اختلاف و سرپيچى آنان آگاهانه و از روى ظلم و تجاوزكارى در ميان خودشان بود » . « 2 » 6 . مرحوم صدوق از محمد بن على بن ماجيلويه و محمد بن موسى بن متوكل از محمد بن يحيى عطار از محمد بن حسن صفار و از محمد بن حسن بن احمد بن وليد از محمد بن حسن صفار از ابو طالب عبد الله بن صلت قمى از عثمان بن عيسى از سماعة بن مهران چنين نقل مىكند : من و ابو بصير و محمد بن عمران ، غلام امام باقر عليه السّلام ، در منزلى در مكه بوديم ؛ محمد بن عمران گفت : از امام صادق عليه السّلام شنيدم كه فرمود : « ما دوازده تن ، هدايت شدهايم » . ابو بصير از ابن عمران سؤال كرد : تو را به خدا سوگند ! آيا خودت اين را از امام صادق شنيدى ؟ ابن عمران يك يا دو مرتبه سوگند ياد كرد كه آن مطلب را از حضرت شنيده است ، سپس ابو بصير گفت : اما من اين سخن را از امام باقر عليه السّلام شنيدم « 3 » . مرحوم كلينى نيز اين حديث را با همين عبارات از محمد بن يحيى و احمد بن محمد از محمد بن حسين از ابو طالب از عثمان بن عيسى از سماعة بن مهران نقل كرده است . « 4 » در راويان اين حديث هيچ فردى يافت نمىشود كه در وثاقتش شك و تأملى باشد ، بلكه همهى ايشان از راويان موثقند ؛ هرچند در سند صدوق ، فرد « ممدوح » نيز به چشم مىخورد ، ولى در كنار وى افراد ثقه هم وجود دارند كه براى بيان منظور از حديث « خلفا دوازده نفرند » كافى است .
--> ( 1 ) . پيشين . ( 2 ) . جاثيه / 17 . ( 3 ) . إكمال الدين / ج 2 / ص 335 / ح 6 . ( 4 ) . الكافى / ج 1 / باب 126 / صص 534 - 535 . جناب مجلسى رحمه اللّه آن را در مرآة العقول / ج 6 / ص 235 ، حديثى مجهول به شمار آورده است ، ولى اين قضاوت قطعا اشتباه است . چون رجال سند اين حديث كه در كافى ذكر شدهاند ، همگى از طرف شيخ الطائفه و نجاشى و جميع رجاليين متأخر از آن دو ، توثيق شدهاند ، و به نظر مىرسد ابهام سندى كه مرحوم مجلسى را به اشتباه انداخته است ، وجود محمد بن عمران غلام امام باقر عليه السّلام در سلسله اين روايت است كه نصّى در ارتباط با توثيقاش وارد نشده است ، ولى وجود او ضررى به صحّت سند وارد نمىسازد . زيرا در كنار او ، راوى ثقه نيز در سند حضور دارد و همين حديث از طريق ابو بصير از امام باقر عليه السّلام نيز روايت شده است . پس مانعى وجود نخواهد داشت اگر همان حديث از زبان مبارك امام صادق عليه السّلام نيز شنيده شود .